ARVINDUS

Duitse Preken

Voorwoord

VOORWOORD

De Duitse preken van Meister Eckhart von Hochheim (c. 1260-c. 1327) werden oorspronkelijk gepubliceerd in het Middelhoogduits. Josef Quint (1898-1976) heeft deze preken overgezet naar hedendaags Duits. Het is met name vanuit deze overzetting dat de Duitse preken hier in het Nederlands vertaald worden.

Dit geeft inderdaad een tweeslag in de vertaling. Hoewel dit doorgaans als problematisch wordt geacht hoeft dat hier niet het geval te zijn. Het hedendaags Duits sluit nauw aan bij het Middelhoogduits waardoor in de overzetting geen ingrijpende afwijkingen in syntaxis, semantiek en fonetiek te verwachten zijn. Daarbij beogen de Nederlandse vertalingen op hun beurt in syntaxis, semantiek en fonetiek nauw aan te sluiten bij de Duitse overzetting, iets wat de nabijheid van de Nederlandse taal met de Duitse taal mogelijk maakt. Dus de problemen die doorgaans verwacht worden in dubbele vertalingen zullen in dit geval niet ingrijpender zijn (waarschijnlijk zelfs veel minder ingrijpend) dan de problemen die zich voordoen bij een enkelvoudige vertaling tussen twee talen die in syntaxis, semantiek en fonetiek sterk van elkaar verschillen.

De visie van waaruit de vertalingen naar het Nederlands zullen geschieden bevat de gedachte dat een vertaling die ook compositioneel kan aansluiten bij de syntaxis, semantiek en fonetiek van het origineel het geheel van de tekst ook beter kan overdragen. Het Nederlands nu is een taal bij uitstek die in vertalingen op deze manier aansluiting kan vinden bij het Duits. Om deze aansluiting te realiseren is het echter nodig om de hedendaags Nederlandse taal op een niet alledaagse wijze te gebruiken. Daar het Duits en het Nederlands etymologisch dezelfde West-Germaanse wortels worden toegekend spreekt het voor zich dat deze talen elkaar dichter naderen naarmate zij historisch worden teruggevoerd. De vertalingen zullen zich dan ook bedienen van een woordgebruik dat in de hedendaagse alledaagsheid als verouderd kan worden ervaren. Meer ingrijpend echter zullen de zinsstructuren zijn. Waar het (Middelhoog) Duits zich soms uitdrukt in vele op elkaar volgende bijzinnen daar heeft het (hedendaags) Nederlands eerder de gewoonte zich uit te drukken in afzonderlijke hoofdzinnen. In de vertalingen zal zoveel mogelijk de zinsstructuur uit het Duits overgenomen worden. Dit kan leiden tot zinsstructuren die in het hedendaags Nederlands niet worden toegepast.

Alledaagse hedendaagse Nederlandse woorden en zinsstructuren soms tegenstaande zal niettemin voor zover mogelijk wordt geacht voor overname van de Duitse syntaxis, semantiek en fonetiek worden gekozen. Dit om de originele ervaring van het lezen van Eckhart’s teksten zoveel mogelijk te behouden maar ook om de Nederlandse taal te verrijken met haar oorspronkelijkheid. Het zijn deze overwegingen die ten grondslag zullen liggen aan de te maken keuzes. Waar mogelijk en belangrijk wordt geacht worden de Duitse syntaxis, semantiek en fonetiek behouden en waar dit niet mogelijk en belangrijk wordt geacht worden deze vervangen door een Nederlandse. De keuze voor het een of het ander zal hierbij momenteel en persoonlijk zijn en moet dan ook niet als strikt consequent en conclusief worden beschouwd.

Moge aldus de ervaring van het lezen van Eckhart’s teksten in het lezen van de vertalingen zich op hoogst oorspronkelijke wijze aan de lezer voltrekken.